„Зелени читања“ победува на натпреварот UPSHIFT: Библиотека изградена врз споделување
- Feb 17
- 4 min read
Од: Деа Димитрова, Глорија Тодорова, Јана Тасева, Јована Карова, Софија Колева и Тамара Гичева
Едноставна идеја со моќна цел
За време на натпреварот UPSHIFT, Green Reads го освои првото место. Како резултат на ова достигнување, тимот ја доби можноста да присуствува на тридневен камп за иновации во Струмица. Членови на тимот беа Софија Колева, Моника Иванова, Јована Карова и Глорија Тодорова. Иако учениците го завршија поголемиот дел од работата самостојно, тие добија и вредни насоки од нивниот ментор.
Нивната идеја беше еко-библиотека водена од ученици, инспирирана од концептот „Подај книга, земи книга“. Библиотеката ќе биде сместена во училишниот хол, каде што ќе биде лесно достапна за сите. Оваа иницијатива поттикнува одржливост преку размена на книги, а воедно поттикнува силно чувство на заедница и споделено учење. Го прави читањето подостапно, еколошко и поангажирачки за целата училишна заедница.
Освен што ја промовира еколошката свест, проектот негува дарежливост и интелектуална љубопитност. Со секоја размена на книги, библиотеката станува центар на поврзување, охрабрувајќи ги учениците да истражуваат нови перспективи и да ја продлабочат својата благодарност за литературата и еколошката одговорност.
Најважно од сè, „Зелено читање“ покажува дека учењето не мора да биде скапо или расипничко. Докажува дека образованието, грижата за животната средина и вредностите на заедницата можат да коегзистираат во рамките на една едноставна, но моќна идеја.
Од конкуренција до прво место: Подемот на зелените читања
Секоја година, LEAD ја организира програмата UPSHIFT, а нашето училиште со гордост учествува во оваа иницијатива. Учениците формираат тимови, присуствуваат на менторски сесии, а потоа почнуваат да развиваат идеи што имаат за цел да создадат значајни промени во нивната заедница.
По неколкумесечна подготовка, тимовите ги презентираат своите проекти пред LEAD менторите, кои ги избираат победниците. Победничкиот тим добива можност да присуствува на Bootcamp и добива 54.000 денари за да ја реализира својата иновација.
Оваа година, околу 70 студенти се приклучија на клубот UPSHIFT, иако само три тима останаа во финалната фаза. Откако ги презентираа своите идеи, тимот GREEN READS беше прогласен за победник.
Нивната иновација е еко-библиотека изградена врз принципот „ЗЕМИ КНИГА - ОСТАВИ КНИГА“. Секој што ќе позајми книга мора да остави друга за возврат. Проектот има за цел да ги мотивира младите луѓе да читаат повеќе, а воедно да го намалат отпадот преку повторна употреба на книги. Во Македонија, годишно се фрлаат приближно 12 тони хартија, вклучувајќи 300 тони книги. Иако ова може да изгледа малку во споредба со вкупниот отпад од хартија, сепак значително придонесува за загадувањето на животната средина.
Дополнителен еколошки елемент го збогатува проектот: мини еко-градина поставена на врвот од полицата за книги, во која се претставени сукуленти. Нивоата на CO₂ во затворен простор може да се движат помеѓу 1500–2000 ppm, што се смета за нездраво. Сукулентите апсорбираат приближно 0,4–0,5 грама CO₂ дневно. Во поголеми простори, еден сукулент може да апсорбира до 2000 ppm дневно, што значи дека четири сукуленти би можеле значително да придонесат за подобрување на квалитетот на воздухот.
Околу 150 ученици од училишта низ целата земја учествуваа во кампот за обука, презентирајќи ги своите креативни иновации. Настанот им овозможи на учениците можност да добијат повратни информации, да научат нови вештини, да изградат пријателства и да ја споделат својата визија за подобра иднина.
На Bootcamp-от, првиот ден се фокусираше на креирање план за акција и внимателно распределување на буџетот од 54.000 денари. Вториот ден, тимовите изградија прототипови користејќи материјали како картон, дрво и други креативни ресурси. Последниот ден, сите прототипови беа претставени на Саемот за иновации, на кој присуствуваа градоначалници и инвеститори кои беа желни да ги поддржат младите иноватори.
Сега, „Зелено читање“ и нивниот назначен LEAD ментор работат на спроведување на проектот во рамките на доделениот буџет. Еко-библиотеката наскоро ќе биде поставена во училишниот ходник, каде што тимот се надева дека ќе инспирира трајна култура на читање. Во блиска иднина, тие исто така планираат да организираат еко-акциска кампања за собирање и повторна употреба на стари книги за библиотеката.
Размислувајќи за искуството
За подобро да го разбереме влијанието на ова искуство, ги замоливме учесниците да ги споделат своите размислувања.
„Овој потфат е одличен начин за развивање на комуникациски вештини, критичко размислување и креативност“, рече Јована Карова, студентка на втора година. „Исто така, им дава на младите луѓе увид во тоа како се планираат и спроведуваат иницијативи во реалниот свет.“
Глорија Тодорова, исто така студентка на втора година, сподели: „Искуството со UPSHIFT беше неверојатно. Ни даде можност да запознаеме многу млади луѓе и да стекнеме вредни знаења и вештини. Сè беше многу добро организирано.“
Влијанието и иднината на зелените читања
Мини библиотеката ги охрабрува учениците да читаат повеќе и активно да споделуваат знаење едни со други. Таа покажува дека малите идеи поттикнати од учениците можат да создадат значајни промени во училишната заедница. Многу ученици изјавија дека се чувствуваат возбудени, инспирирани и горди што придонесуваат за иницијативата. Преку ова искуство, учесниците развија тимска работа, одговорност и посветеност кон создавање позитивна и одржлива училишна средина.
Училиштето планира да продолжи да ја развива мини-библиотеката и да охрабри повеќе ученици да донираат и разменуваат книги. Организаторите веруваат дека ова ќе ја зајакне културата на читање во училиштето и ќе создаде попријатна, колаборативна средина.
Иницијативи како „Зелено читање“ нè потсетуваат дека учењето се протега надвор од училницата. Тоа напредува во заеднички простори, напори во заедницата и лидерство на учениците. Во наредните месеци, учениците со нетрпение очекуваат да гледаат како мини-библиотеката прераснува во траен симбол на одржливост, соработка и моќта на младите иновации.
